Het slagveld leeft
Commanding the Century zit vol details die je pas ziet als je inzoomt, en mechanieken die je pas merkt als ze je een partij kosten. Hier staan ze allemaal op een rij.
Middag
Dag en nacht
Elke partij begint 's ochtends, met de zon laag boven de oosteinder. Na ongeveer 29 minuten gaat hij onder, daarna volgt een kwartier echte nacht en rond de 47 minuten komt de zon weer op. Schuif hierboven door de dag: dit is steeds dezelfde Nederlandse basis.
- Echte hemel: fysieke atmosfeer met een HDR-wolkenhemel. Een lage zon geeft warm oranje licht en lange schaduwen, 's nachts schijnt blauw maanlicht.
- Lampen gaan aan: al bij zonsondergang gaan ramen, lampenkappen en straatlantaarns aan, met zachte lichtvlekken op de grond en echte lichtbronnen bij de lantaarns die het dichtst bij de camera staan.
- Koplampen: grondvoertuigen werpen een lichtbundel voor zich uit op de grond.
- Navigatielichten: vliegtuigen voeren rood bakboord, groen stuurboord en een witte flitser die elke 1,3 seconde oplicht. Schepen hebben toplichten, zijlichten en een warme gloed op het dek.
- Zaklampen: lopende soldaten pakken hun zaklamp als het donker genoeg is. De bundel zwaait mee met hun arm en blijft nog even branden als ze stilstaan.
- Opgeslagen: de tijd van de dag hoort bij de partij en loopt na het laden gewoon door.
Vechten in het donker
De nacht is niet alleen mooi, hij verandert de strijd. Wie zichzelf verlicht, wordt gezien.
- Beperkt zicht: 's nachts zie je vijandelijke eenheden zonder licht maar op 55% van je normale zichtafstand. Dat geldt ook voor wie automatisch op ze schiet.
- Licht verraadt: voertuigen, vliegtuigen en schepen zijn altijd verlicht, soldaten alleen terwijl ze lopen met hun zaklamp aan.
- Lichten uit N: doof koplampen, navigatielichten en zaklampen. Je colonne sluipt dan door de nacht en wordt pas van dichtbij opgemerkt.
- Warmtebeeld: de verkenningsdrone en de spionagesatelliet zien ook eenheden zonder licht op volle afstand.
Kaarten en dorpen
Elke kaart wordt uit een seed gegenereerd, zodat iedereen in het netwerk precies dezelfde wereld krijgt. Het terrein heeft heuvels, zandstranden die onder water doorlopen en een waterweergave met rimpelingen, schuim langs de kust en lichtspel op de bodem. Gras wuift in de wind, en waar je een loopgraaf graaft verdwijnt het.
Bomen schudden en ruisen als je ze kapt, hun kruin dunt uit en ze vallen om als het hout op is. Er blijft een stronk staan. Visgronden hebben een school vissen onder het oppervlak, een boei met een vlaggetje en kringen in het water.
| Kaarttype | Karakter | Dorpen in de stijl van |
|---|---|---|
| Vlaktes | Evenwichtig, veel ruimte | Nederland |
| Ardennen | Dichte bossen, ideaal voor hinderlagen | Frankrijk |
| Woestijn | Olie, oases en platte daken | Italië |
| Meren | Veel meren met smalle doorgangen | Rusland |
| Rivieren | Rivieren met bruggen verdelen de kaart in fronten | Duitsland |
| Niemandsland | Kratervelden en rotsen | Groot-Brittannië |
| Binnenzee | Water in het midden: de vloot beslist | Verenigde Staten |
| Eilanden | Elke speler een eigen eiland, plus een middeneiland | Japan |
Groottes: klein (64×64), middel (96), groot (128) en enorm (160 tegels).
Neutrale dorpen
Op elke kaart liggen 2 tot 7 dorpen, met een plein, kruisende straten, een kerk en een herberg, boerderijen aan de rand en akkers erbuiten. Wegen verbinden de dorpen met elkaar en met de startposities.
Dorpen worden ouder
De dorpen volgen het gemiddelde tijdperk van de spelers. Zandpaden worden kinderkopjes en dan asfalt met belijning. Telegraafpalen worden betonnen palen. Er komen straatlantaarns, bushokjes, telefooncellen en geparkeerde auto's bij, en na 1918 een oorlogsmonument op het plein.
Bezet de kerk
Infanterie kan dorpsgebouwen betrekken en vanuit de ramen schieten: 4 man in een huisje, 8 in de kerk, die ook verder kan kijken. Het gebouw hijst dan jouw vlag. Stort het in, dan raakt de bezetting een kwart van haar leven kwijt.
Dekking en houding
Loopgraven
Klik en sleep om een linie van tot 40 stukken te graven. Soldaten erin krijgen maar 35% van de directe schade en 60% van inslagen in de buurt. Rupsvoertuigen kunnen eroverheen, wielvoertuigen niet. De bekleding gaat met de tijd mee: palen, zandzakken, golfplaat, HESCO.
Bunkers
Een bunker schiet niet zelf: zet er tot zes soldaten in. Ze vuren vanuit de schietgaten met 40% meer bereik en zijn onkwetsbaar. Valt de bunker, dan komen ze naar buiten.
Liggen
Met G gaan soldaten liggen: halve schade, maar kruipen gaat op 30% snelheid. Wie vanaf een vaste plek vuurt, gaat vanzelf liggen. Ze kruipen echt, met knieën om en om en een wiebelend bovenlijf.
Rennen
Met R rennen je soldaten 40% sneller, maar ze krijgen 20% meer schade. Wegen helpen ook: infanterie gaat er 30% sneller over, wielvoertuigen 60%.
Effecten tot op de huls
- Mondingsvuur naar kaliber, zijstralen uit de mondingsrem, rookringen en stof dat van de grond opwaait.
- Hulzen: koperen hulzen springen uit de kamer en stuiteren over de grond.
- Terugslag: lopen schieten terug en schuiven weer naar voren, de romp wiegt en soldaten krijgen een stoot in de schouder.
- Echte ballistiek: lichtspoorkogels, artilleriegranaten in een boog, raketten met rookpluim en fluitende bommen.
- Inslagen: vonken op pantser, fonteinen van aarde, ricochetten, zwarte flakwolkjes in de lucht en waterzuilen. Een scheepskanon geeft een vuurbal en een drukgolf die het water platslaat.
- Brandende gebouwen: onder 75%, 50% en 25% leven komen er roet, branden en rook bij, van lichtgrijs naar pikzwart, met oranje vuurgloed. Daarna storten ze in in een stofwolk en blijft er een puinhoop liggen.
- Sporen: rupsen en banden laten sporen achter die na drie minuten vervagen.
- Zinkende schepen kantelen met de boeg of het achterschip omhoog terwijl ze branden.
Werkploegen
Je werkers lopen niet los rond: het zijn ploegen met een voertuig. Ze rijden op de bok of in de cabine, stappen uit bij het werk en parkeren het voertuig ernaast. Elk tijdperk werkt de ploeg 20% sneller.
Het paard
Een volledig geanimeerd trekpaard met 19 botten, stap en draf, bewegende oren en staart, een rustend achterbeen en een tuig met een halsjuk in je spelerskleur.
Echt werk
Hakken met een bijl of kettingzaag, erts losslaan met een houweel of drilboor, fruit plukken, schoffelen en oogsten, en timmeren, staand en knielend om en om. Een helper sjouwt stammen, erts of manden naar het voertuig.
Mannen en vrouwen
Ongeveer de helft van de ploeg is vrouw. Tot 1939 dragen ze de pet van hun land, daarna een bouwhelm in de nationale kleuren.
Economie
Vijf grondstoffen
Voedsel van boomgaarden, boerderijen en visgronden, hout uit het bos, goud uit mijnen, staal uit ijzererts en olie uit boortorens op olievelden.
Opslag die je ziet
Grondstoffen liggen echt in het hoofdkwartier (1000 per soort) en in pakhuizen (800). Zit alles vol, dan bouw je een nieuw pakhuis. Bouwen haalt het materiaal uit het dichtstbijzijnde pakhuis, en een verwoest pakhuis is zijn inhoud kwijt.
Staalfabriek
Werkers brengen ijzererts naar de hoogoven, die het tot staal smelt. Zolang er erts is, gloeit en vonkt de oven.
Visserij
Stoomloggers en later hektrawlers vissen op visgronden en brengen de vangst naar de haven.
Wegen
Leg zelf wegen aan voor 5 hout per tegel. Eenheden kiezen vanzelf de weg als die niet te ver om ligt, en wegen kunnen niet kapotgeschoten worden.
Bank en beurs
Een gedeelde beurs met koersen die reageren op alle spelers, oorlogsobligaties met rente en plunderbare kluizen. Meer over de bank.
Luchtmacht
- Brandstof en munitie: een jager vliegt 80 seconden met 48 schoten, een bommenwerper 100 seconden met 4 bommen, en elk tijdperk komt er wat bij.
- Automatisch terug: onder 20% brandstof of zonder munitie keert een toestel vanzelf terug. Een lege tank betekent halve snelheid en halve vuurkracht.
- Tanken en herladen op het vliegveld kost olie en staal. Een vliegveld heeft plek voor 5 toestellen.
- Vliegdekschepen zijn drijvende vliegvelden voor 3 tot 6 toestellen, die op het dek parkeren.
- Eigen jets per land: in de Koude Oorlog bijvoorbeeld de F-16, MiG-21, Mirage III, English Electric Lightning, F-104G Starfighter en Fiat G.91, en nu de F-35A, Su-57, Rafale, Eurofighter Typhoon, Mitsubishi F-2 en F-35I Adir.
Ter zee
- Echte scheepsklassen: van de HMS Dreadnought en het vliegdekschip HMS Argus in dazzle-camouflage tot de Iowa, de Kirov, de Visby, de De Zeven Provinciën en de Nimitz.
- Onderzeeboten zijn onzichtbaar tot een jager of fregat ze opspoort, binnen 6 tegels. Na een torpedo zijn ze 4 seconden zichtbaar. Alleen onderzeebootbestrijders en andere onderzeeboten kunnen ze raken.
- Landingen: laad troepen en tanks in een landingsvaartuig, van de X-Lighter tot de LCAC-hovercraft met 16 plaatsen, en zet ze aan land op de vijandelijke kust.
- Kustbatterijen groeien mee van een 6-inch kanon naar een NSM-raketbatterij.
Verkenning en drones
Oorlogsmist
Het terrein zie je altijd, maar vijandelijke eenheden alleen binnen je zicht. Bondgenoten delen hun zicht, en vijandelijke gebouwen blijven zichtbaar als je ze eenmaal gezien hebt.
Radar
Het radarcentrum (1960) scant een gebied van 11 tegels. Groene stippen tonen waar iets zit en hoe groot het is, maar niet wat het is. Op de grond draait een radarwig rond.
Satelliet
Na onderzoek maakt de spionagesatelliet 40 seconden lang alles zichtbaar in een gebied van 7 tegels, ook in het donker.
Drones
De dronebediener lanceert een verkenningsdrone (F) en stuurt hem knielend vooruit. De accu gaat 80 seconden mee en de verbinding reikt 24 tegels. Bij bijna lege accu keert hij vanzelf terug. Kamikazedrones cirkelen 150 seconden en duiken dan op hun doel.
Elk land vliegt zijn eigen drones, zoals de RQ-11B Raven, Black Hornet 4, EMT Aladin, Eleron-3SV en Skylark I-LEX voor verkenning, en de Switchblade 600, IAI Harop, ZALA Lancet-3, Helsing HX-2 en HERO-120 als kamikazedrone.
Computerspelers
De computer gebruikt precies dezelfde bevelen als jij. Alleen op Zeer moeilijk verzamelt hij 30% sneller. Op Moeilijk en hoger past hij zijn plan aan: wie na acht minuten zwaar verliest met plagen of blitzkrieg, schakelt over op de aanval. Hij handelt op de beurs, bezet bunkers en stuurt drones vooruit.
| Makkelijk | Normaal | Moeilijk | Zeer moeilijk | |
|---|---|---|---|---|
| Reactietijd | 3 s | 1,5 s | 1 s | 0,5 s |
| Max. werkploegen | 10 | 16 | 22 | 28 |
| Eerste aanval | 9 min | 6 min | 4 min | 3 min |
| Tussen golven | 240 s | 170 s | 130 s | 100 s |
| Min. golfgrootte | 5 | 8 | 10 | 13 |
- Verdediger: bunkers, luchtafweer, artillerie en sluipschutters, bezet dorpen en valt laat aan, maar dan hard.
- Plaaggeest: valt werkers en losse gebouwen aan met motoren, pantserwagens en helikopters.
- Aanvaller: extra kazernes en fabrieken, grote legers en slagschepen.
- Bouwer: veel werkers, snel door de tijdperken en dan een modern leger met raketten.
- Luchtmacht: 70% van het leger in de lucht, vliegdekschepen en kamikazedrones.
- Blitzkrieg: snel opwaarderen, vroege tanks met bommenwerpers en vaak aanvallen.
- Admiraal: havens, een vloot en landingen, alleen op kaarten met water.
Geluid
Alle 173 geluiden zijn zelf gemaakt met synthese: aparte geweren en mitrailleurs per tijdperk, een minigun, flak, torpedo's, dieptebommen en fluitende bommen. Er zijn motorgeluiden voor de WO1-tank, motorfiets, turbine, helikopter, propellervliegtuigen, straaljager, bulldozer, jaknikker en paard en wagen, en werkgeluiden voor hakken, zagen, houwelen en hameren. Alles klinkt in 3D vanaf de plek waar het gebeurt.
- Sfeer per kaart: wind en vogels, woestijnwind, of branding met meeuwen op zeekaarten.
- Fanfares bij een nieuw tijdperk, een alarm als je aangevallen wordt, en eigen muziekjes bij overwinning en nederlaag.
- 300 stemfragmenten in tien talen: Duits, Brits- en Amerikaans-Engels, Frans, Russisch, Nederlands, Italiaans, Japans, Hebreeuws en Arabisch. Tank-, vlieg- en scheepsbemanningen klinken over de radio.
Probeer maar
Interface
- 3D-miniaturen: alle knoppen en iconen worden bij de start van een partij gerenderd in jouw bouwstijl en spelerskleur.
- Informatiekaarten: zweef over een eenheid en zie de cijfers als balken, met waar hij sterk en zwak tegen is. Bij onderzoek zie je de waarden nu en na het volgende niveau.
- Minimap in de vorm van een draaiende ruit, met reliëf, waterdiepte en bossen in een bronzen lijst.
- Bouwvoorbeeld: een doorzichtig model van het gebouw, en voor muren en loopgraven een groene of rode lijn.
- Automatische kwaliteit: kies Laag, Middel of Hoog. Haalt je pc minder dan 24 beelden per seconde, dan schakelt het spel zelf een stap lager.
- Levend hoofdmenu: achter het menu ligt het dorp van je volk in het gouden uur. Werkers hakken en bouwen, soldaten patrouilleren en vliegtuigen vliegen over.
- Twee talen: Nederlands en Engels, te wisselen in het menu.
